Detournement

Détournement

Related: Spectacle | Recuperation | Culture Jamming ve Medya Sabotaji Hatlari | Walter Benjamin

Tanım

"Détournement: the reuse of preexisting artistic elements in a new ensemble... both elements of the détournement lose their original importance... and the whole acquires a new importance." — Debord & Wolman, A User's Guide to Détournement (1956)

Détournement (Fransızca: saptırma, yoldan çevirme): mevcut kültürel materyali — imge, metin, film, reklam, şarkı, slogan — kendi bağlamına karşı çevirerek kullanma tekniği. Yeni ve "saf" bir ifade üretmek değil; mevcut Spectacle dilini kendi aleyhine işletmek.

İki Türü

Debord & Wolman'ın "A User's Guide to Détournement" (1956) iki tür tanımlar:

Küçük Détournement (Minor)

Hiçbir özgün önemi olmayan bir öğenin yeni bir bağlama yerleştirilmesi. Örnek: gazete fotoğraflarına tamamen farklı altyazılar yazmak; reklam görseline karşı metin eklemek.

İntihal Détournement (Deceptive)

Gerçek bir anlam taşıyan öğenin bu anlamını kırarak kullanılması. Klasik sanat eserlerine müdahale. Michele Bernstein'ın All the King's Horses romanı: tüm bir pop roman türünü détourner ediyor.

Benjamin'in Montajı ile Bağ

Walter Benjamin'in montaj yöntemi (Passagenwerk): iki tarihsel moment arasında ani temas, anlam üretir. Détournement bu montaj mantığını siyasi bir silaha dönüştürür:

• Benjamin: diyalektik imge — hakikat anında parlar
• SI: détournement — Spectacle imgesini kıran an

→ Walter Benjamin

Somut Örnekler

Film Détournement

Rene Vienet: var olan Kung-Fu filmleri üzerine tamamen farklı diyaloglar ekledi — sınıf mücadelesi, gündelik hayat eleştirisi konuşturdu. La Dialectique peut-elle casser des briques? (1973).

La Société du Spectacle Filmi

Debord'un 1973 tarihli filmi: reklam görüntüleri, haber filmleri, erotik filmler alınıp La Société du Spectacle kitabının metniyle örtüştürüldü. Film bir détournement pratiğinin kendisi.

İvan Chtcheglov'un Şehri

Chtcheglov Paris haritasını détourner etti: reklam tabelalarını değiştirdi, sokaklara yeni isimler taktı. Şehrin semiyotiğini kırmak.

Punk ve Jamie Reid

SI'yı bizzat okuyan Jamie Reid, Sex Pistols için tasarladığı kapakları tam bir détournement pratiğiyle yaptı: kraliçe portresine çengelli iğne, tabloid gazetelerden kesik harf sloganlar. → Post-Punk

Détournement ve Récupération Döngüsü

Her détournement tekniği eninde sonunda sistem tarafından emilir (récupération):

• Punk estetik — moda endüstrisi tarafından alındı
• Subvertising / adbusters — reklam endüstrisi bu dili benimsedi
• Meme kültürü — pazarlama iletişiminin temel dili oldu

Bu döngü Debord için kaçınılmazdı ama çözüm pratikleri terk etmek değil, hızlanmaktı: détournement récupération'dan önce yapılmışsa işe yaramıştır.

→ Recuperation

Çağdaş Miras

• Culture jamming / Adbusters: détournement'ın 1990s kurumsal versiyonu → Culture Jamming ve Medya Sabotaji Hatlari
• Tactical Media: Garcia & Lovink'in 1997 teorisi — détournement'ın medya aktivizmine adaptasyonu → Tactical Media
• Meme kültürü: détournement'ın demokratize edilmiş ama politik içi boşaltılmış versiyonu
• Hacktivism: dijital détournement — sistemi kendi araçlarıyla kırmak → Hacktivism
• The Yes Men: kurumsal kimlik taklit ederek détournement'ın en sofistike versiyonu → The Yes Men
• Siyasi grafiti / paste-up: kamusal alanda détournement