Tactical Media

Tactical Media

Related: Hacktivism | Culture Jamming ve Medya Sabotaji Hatlari | Detournement | Constructed Situation | Doğrudan Eylem

Genel Çerçeve

Tactical Media, David Garcia ve Geert Lovink'in 1997 tarihli "The ABC of Tactical Media" metniyle adını kristalleştiren, ucuz ve dağınık medya araçlarını güçlü kurumlara karşı geçici olarak kullanan pratikler kümesi. Ana fikir, medya üretimini yalnızca temsil değil müdahale olarak düşünmek: haber yapmak yerine olayın kendisine karışmak.

Vault içindeki konumu: Hacktivism'in daha geniş kültürel ve estetik çerçevesi. Hacktivism altyapıyı keser ya da sabote eder; Tactical Media ise aracı, kanalı ve kurumsal dili ele geçirip kendi anlatısını onun içine yerleştirir.

Temel Tanım

Garcia ve Lovink'in formülü, DIY medya araçlarının ve dağıtım kanallarının, daha geniş kültür tarafından dışlanan ya da ona karşı olan gruplarca kullanılması. Ayırıcı nokta tarafsızlık değil katılımdır: tactical media olayları dışarıdan anlatmaz, olayın parçası olur.

Tactical media'yı bir medya türünden çok bir tavır olarak okumak daha doğru: kısa vadeli ve fırsatçı, melez ve araçlar arası gezinen, teorik olarak sert ama pratik olarak pragmatik, kalıcı kurum kurmaktan çok geçici yarıklar açan.

Next 5 Minutes ve Amsterdam Zemini

Kavramın kurumsal zemini Amsterdam'daki Next 5 Minutes festival dizisidir. Dört ana edisyon 1993, 1996, 1999 ve 2003'te düzenlendi. Bu etkinlikler medya aktivistlerini, korsan yayın ağlarını, video sanatçılarını, hackerları ve teorisyenleri aynı sahaya çekti.

Next 5 Minutes'in önemi yalnızca bir festival olması değil, tactical media için bir geçiş mekanı kurmasıdır: alternatif medya ile sanat dünyası arasında köprü, doğu avrupa dissident medya pratikleri ile batı avrupa medya aktivizmi arasında temas alanı, internet, korsan radyo, video aktivizm ve kamusal müdahaleyi aynı kavram altında toplama girişimi.

Waag, De Balie, V2 ve benzeri kurumlar fiziksel toplanma noktası oldu. Garcia ve Lovink'in sonraki değerlendirmelerinde de N5M bir kalıcı kuruma değil, geçici koalisyona dayanan model olarak anlatılır.

Nettime: Entelektüel Merkez

Nettime mailing list'i tactical media'nın teorik motoru oldu. Geert Lovink ve Pit Schultz'un çevresinde oluşan bu ağ, sanat ve aktivizm arasındaki ayrımı sürekli tartışmaya açıyordu. Brian Holmes, Felix Stalder, McKenzie Wark ve çok sayıda net kültür yazarı burada tactical media'yı sabit bir disiplin değil, hareketli bir pratik olarak tartıştı.

Tactical media'nın asli mecrası tek bir cihaz ya da platform değil, dağınık bir tartışma alanıydı. Kavram kendisini önce mailing listlerde, readerlarda ve festival duyurularında kurdu; sonra sahaya geri döndü.

SI Hattı: Détournement'dan Sonra

Situationist hatla ilişki doğrusal bir soyağacı değil, genetik bir akrabalık olarak okunmalı: Detournement egemen dilin devrilmesini sağlar, Culture Jamming ve Medya Sabotaji Hatlari reklam ve marka dilini bozar, Tactical Media ise bu jesti medya altyapısına ve dağıtım kanallarına taşır.

SI ile fark da vardır. Situationist jest çoğunlukla spectacle'ı teşhir ederken tactical media zaman zaman sahte kurum, sahte basın açıklaması, sahte kampanya ya da geçici platform üreterek temsilin kendisini aktif olarak üretir.

Media Squat Mantığı

Kaynaklardaki squat ve geçici koalisyon vurgusundan hareketle, vault içinde tactical media'yı bir media squat mantığı olarak okumak faydalı: medya araçlarını kalıcı olarak sahiplenmeden, geçici olarak işgal edip ters amaçla kullanmak.

Bu mantığın tipik biçimleri: korsan radyo ya da TV, sahte kurumsal web sitesi, geçici online kampanya altyapısı, baskın estetik dili taklit eden ters-yüz basın üretimi, kamusal görünürlüğü ele geçiren kısacık iletişim pencereleri.

Mesele "kendi temiz medyanı kurmak"tan çok, sistemin mevcut kanallarında geçici bir ters bağlantı kurmaktır.

Hacktivism ile Fark ve Kesişim

Hacktivism ile Tactical Media aynı soyda ama aynı şey değil: Hacktivism servis, ağ ya da veri akışını keser; Tactical Media temsil, algı ve anlatının akışına müdahale eder.

Kesişim noktası ikisinin de sistemin kendi araçlarını ona karşı kullanmasıdır. Fark ise niyettedir: hacktivism daha çok sabotaj ve ifşa, tactical media daha çok sahneleme, dolaşım ve araç-üretimi.

Critical Art Ensemble, The Yes Men ve RTMark gibi düğümler iki hattın arasında durur.

Örnek Aktörler

Critical Art Ensemble

CAE, tactical media'yı teorik olarak keskinleştirdi. Elektronik sivil itaatsizlik, dijital sit-in ve biyoteknoloji performanslarıyla tactical media'yı salt medya eleştirisinden çıkardı.

The Yes Men

Kurumsal kimlik taklidi ve "identity correction" taktiğiyle tactical media'nın en görünür örneklerinden biri. Onlar için medya yalnızca kanal değil, ele geçirilecek bir rol dağılımıdır.

RTMark

Kurumsal yatırım diliyle anti-kurumsal eylemleri fonlayan sahte-şirket modeli. Tactical media'nın sadece estetik değil kurumsal parodi olduğunu gösterir.

Platform Sonrası Sorun

Lovink'in daha sonraki yazılarında mesele şu hale gelir: 1990'ların tactical media pratikleri dağınık ve açık internet altyapılarına yaslanıyordu. Platform kapitalizmi bu serbest manevra alanını daralttı. Bugün tactical media daha çok mem, sticker, kısa süreli kampanya, taklit site, taktiksel ifşa ve dağınık topluluk koordinasyonu biçimlerinde yaşıyor.

Tactical media olduğu gibi geri dönmüyor; ama mantığı sürüyor. Bunu eski festival kavramından çok bir operasyon sezgisi olarak okumak gerekiyor.

Sources

• David Garcia & Geert Lovink, "The ABC of Tactical Media" (Nettime, 16 Mayis 1997): https://www.nettime.org/Lists-Archives/nettime-l-9705/msg00096.html
• Tactical Media Files, "The Concept of Tactical Media": https://www.tacticalmediafiles.net/articles/44999
• Geert Lovink, "Tactical Media, the Second Decade": https://networkcultures.org/geertlovink-archive/texts/tactical-media-the-second-decade/
• Monoskop, "Next 5 Minutes": https://monoskop.org/Next_5_Minutes