Bloom

Bloom

Related: Theory of Bloom | Tiqqun | Imaginary Party | Introduction to Civil War | Invisible Committee

Kavramın Kökeni ve Adlandırma

Tiqqun'un kullandığı "Bloom" adı, Leopold von Sacher-Masoch'tan değil, doğrudan James Joyce'un Ulysses'indeki Leopold Bloom figüründen gelir. Leopold Bloom, modern metropolde yaşayan sıradan, renksizleşmiş, tam anlamıyla "hiç kimse" olan öznenin edebi prototipidir. Tiqqun bu figürü sosyolojik bir tip olarak değil, tarihsel bir varoluş kipinin adı olarak yeniden kurar.

Temel metin: Theory of Bloom (Théorie du Bloom, 1999-2000).

Bloom Nedir?

Bloom, spektaklın yalnızca dışarıdan tüketildiği değil, öznenin içine kadar işlediği bir çağın insan figürüdür. Ne tam anlamıyla sisteme entegredir ne de gerçekten dışarıdadır. İçinde bulunduğu dünyaya hem aittir hem de oraya yerleşemez. Bu yüzden Bloom bir kimlik değil, kimliğin çözülme biçimidir.

Tiqqun için Bloom modern kapitalist toplumun "ortalama öznesi"dir; ama bu ortalama artık nötr değildir. Sıradanlık patolojik hale gelmiştir ve Bloom bu patolojinin cisimleşmiş biçimidir.

Temel Özellikleri

1. Kendine Yabancılaşma

Klasik Marxçı yabancılaşmada işçi ürettiği nesneye yabancılaşır. Bloom'da yabancılaşma bir adım daha ileri gider: kişi kendi deneyimine yabancılaşır. Hissettiğini doğrudan yaşamaz; duygusunu bile bir temsil, bir jest, bir dış görüntü gibi tecrübe eder.

Bloom, Debord'un izleyicisinden daha ileri bir kopuşu adlandırır: kişi artık yalnızca gösteriyi seyretmez, kendisini de gösteri olarak yaşar.

2. Mutlak Medyokrite

Bloom "kötü" değildir, "aptal" da değildir; tam anlamıyla belirlenimsizdir. Ne kahramandır ne asi, ne tam uyumludur ne de gerçek bir dışarıya sahiptir. Tiqqun'un Bloom'u insanlığın sıfır derecesi gibi işler: özelliksizliğin kendisi onun temel özelliğidir.

Bu noktada Nietzsche'nin "son insan" figürüyle güçlü bir rezonans vardır. Bloom'un arzusu tamamen yok olmamıştır, ama artık hiçbir yere kök salmaz; dağınık, bulanık ve hedefsizdir.

3. Varoluşsal Görünmezlik

Bloom toplumda işlev görür, roller oynar, yükümlülüklerini yerine getirir; ama bu rollerin hiçbirinde gerçekten mevcut değildir. Çalışan, ebeveyn, tüketici, vatandaş olarak görünür, ama bunların hiçbirine içkin bir mevcudiyet taşımaz.

Tiqqun'un Bloom'u "yaşayan ölü" metaforuna yaklaşır: biyolojik olarak yaşam sürer, ama etik ve varoluşsal ağırlığı belirsizleşmiştir.

4. Pasif Acı ve İsimsiz Kayıp

Bloom acı çeker, ama neden acı çektiğini açık biçimde adlandıramaz. Buradaki duygu basitçe melankoli değildir; melankoli en azından bir kaybın farkındadır. Bloom ise neyi kaybettiğini bile tam olarak bilemez. Acının nesnesi dağılmıştır.

Bu, onu Benjamin'in tarihsel melankolisinden de ayırır. Benjamin'de enkaza dönük bir tarih bilinci vardır; Bloom'da çoğu zaman bu bakışın kendisi de silinmiştir.

5. Beden ile Benlik Arasındaki Gedik

Bloom'un bedeni toplumsal jestleri yerine getirir: konuşur, çalışır, arzu eder gibi yapar, ritüellere katılır. Ama içeride bunlara karşılık gelen bütünlük hissi yoktur. Tiqqun burada bedensel devamlılık ile yaşanan iç yaşam arasındaki kalıcı kopuşu tarif eder.

Bloom, "ruhsuz bir etik" figürüne yaklaşır: doğru jestleri yapar, fakat o jestlerle organik bir ilişki kuramaz.

Bloom ve Spektakl

Debord için spektakl, özneyi dışarıdan pasifleştiren bir güçtür. Tiqqun bu teşhisi derinleştirir: Bloom'da spektakl artık yalnızca dışsal bir düzenleme değildir; öznenin iç örgütlenişine kadar işlemiştir.

Bloom, Debordcu seyircinin mutasyona uğramış biçimidir:

• artık yalnızca izleyen değil,
• yaşadığını da temsil üzerinden kavrayan,
• gösteri ile yaşam arasındaki ayrımı kaybetmiş özne.

Bloom ve Biyopolitika

Bloom figürü, Foucaultcu biyopolitikanın gündelik özne düzeyindeki somutlaşması gibi de okunabilir. İktidar artık yalnızca bedeni dışarıdan disipline etmez; kişi kendi bedenini, kendi performansını, kendi varlığını iktidarın beklentilerine göre düzenler ve bunu çoğu zaman özgürlük gibi yaşar.

Bloom, Biopower ile doğrudan ilişkilidir. Giorgio Agamben'in çıplak hayat kavramıyla da kesişir: Bloom biyolojik olarak yaşar ama bu yaşamın politik ve müşterek içeriği sökülmüştür.

Bloom ve Kimlik

Tiqqun Bloom'u salt bir sınıf figürü olarak kurmaz. Bloom her sınıfta, her kimlikte, her yaşam tarzında görülebilir. Bloomlaşma bir sınıf aidiyetinden çok bir hayat tarzı ve özneleşme biçimi sorunudur.

Kimlik siyaseti açısından: kimlik yalnızca temsil edilebilir bir format olarak kuruluyorsa Bloom'u onarmaz, ona yeni bir maske verir. Bloom kimliği de tüketebilir, "kendini ifade etme" dili içinde bile özdeşleşmeden kalabilir.

Bloom'un İki Çıkış Yolu

1. Kitlesel Nihilizm

Bloom boşluğunu fark eder ama buna anlam veremezse, pasif şiddete, ressentiment'a ve yönlendirilebilir bir nihilizme sürüklenebilir. Tiqqun burada faşizan enerji ile depersonalizasyon arasındaki bağı açık bırakır: anlamsızlık yoğunlaştığında yıkıcı bir ikame aranır.

2. Bloom'u Üstlenmek

Tiqqun'un asıl ilgilendiği olasılık budur. Bloom reddedilmesi gereken saf bir felaket değil, içinden geçilmesi gereken bir eştir. Onun kimliksizlik, biçimsizlik ve dağınıklık hali yeni bir kompozisyon zemini olabilir.

Tiqqun için mesele Bloom'dan kaçmak değil, onu sonuna kadar üstlenip ondan başka bir müşterek imkân çıkarmaktır. Buradan Imaginary Party ve sonra Invisible Committee hattı doğar.

Young-Girl ile Karşıtlık

Preliminary Materials for a Theory of the Young-Girl Bloom'un basitçe "cinsiyetlendirilmiş" versiyonu değildir. Young-Girl, Bloom'un karşı kutbudur:

• Bloom: içi boşalmış, düşük yoğunluklu, kimliğe tam yerleşemeyen özne
• Young-Girl: kendini gösteri olarak kuran, kimliğini dolaşıma sokan, olumlayarak entegre olan özne

İkisi de aynı düzenin ürünüdür, ama aynı biçimde işlemezler.

Komünizm ile İlişkisi

Tiqqun'da komünizm parti-devlet merkezli değildir; yaşamın doğrudan paylaşımına, müştereklere ve forms-of-life'a dayanır. Bloom bu anlamda hem en uzak hem en yakın noktadadır:

• en uzak, çünkü atomizedir ve topluluktan kopmuştur
• en yakın, çünkü kaybedeceği sağlam bir kimliği yoktur

Bloom, biçimsizliği nedeniyle yeni bir biçim alabilecek ham madde gibi düşünülebilir.

Tiqqun'un Bloom'u Kullanma Stratejisi

Tiqqun, Bloom'u yalnızca teşhis olarak değil stratejik kaynak olarak da görür. Temel hareket üç aşamalıdır:

1. Bloomlaşmayı Kabul Etmek

Bloom'dan kaçmak değil, onu sonuna kadar üstlenmek. Kimliksizliği inkâr etmeyin — onu kabul edin. Bu, moralizm değil ontolojik gerçekçiliktir.

2. Bloom'un İçindeki Boşluğu Fark Etmek

Bloomlaşma tam bir yok oluş değildir. İçinde bir boşluk, bir sessizlik, bir potansiyel vardır. Tiqqun'un "Tiqqun" (onarım) kavramı buraya işaret eder: bu boşlukta yeni bir yaşam biçimi filizlenebilir.

3. Forms-of-Life'a Geçiş

Bloom'un boşluğundan çıkış, kimlik inşasıyla değil ortak yaşam biçimi (form-of-life) kurmakla olur. Bu yalnız bir dönüşüm değil, müşterek bir kompozisyondur.

Bu stratejik yol, Tiqqun'dan Invisible Committee'ye geçişte daha pratik hale gelir. IC'nin "commune" kavramı, Bloom'un forms-of-life'a dönüşmesinin somut biçimidir.

→ Forms-of-Life, Commune, Invisible Committee

Güncel Tezahürler: Bloom 2020s'de

Bloom 1999'da yazıldı, ama 2020s'de daha görünür hale geldi:

1. Burnout Kültürü

Bloom'un "kendi deneyimine yabancılaşma" hali, günümüzde burnout (tükenmişlik) olarak adlandırılıyor. Ama burnout bireysel bir sorun olarak sunulurken, Bloom onu yapısal, ontolojik bir durum olarak görür.

→ Burnout, Capitalist Realism

2. Doomscrolling ve Dijital Parçalanma

Bloom'un "düşük yoğunluklu varoluş" hali, günümüzde sosyal medya, doomscrolling ve dijital parçalanma olarak yaşanıyor. Sürekli ekrana bakmak ama hiçbir şeye tam odaklanamamak — Bloom durumunun dijital versiyonu.

3. "Quarter-Life Crisis" ve Kimliksiz Nesil

Millennial ve Gen Z kuşaklarında "quarter-life crisis" (çeyrek yaşam krizi) yaygınlaşıyor: 25-30 yaş arası, meslek/kariyer/gelecek belirsizliği. Bu tam olarak Bloom figürünün demografik yoğunlaşmasıdır.

4. Gig Economy ve Parçalı Emek

Bloom, sabit bir işçi kimliğine sahip değildir. Günümüzde bu, gig economy (parçalı ekonomi) — Uber, Deliveroo, freelance, proje bazlı iş — olarak somutlaşıyor. Hiçbir sabit pozisyon yok, sürekli geçici roller.

→ Precarity, Gig Economy

5. "Main Character Syndrome" ile Gerilim

Sosyal medyada "main character" kültürü — herkes kendi hikayesinin kahramanı gibi yaşamaya çalışıyor. Bu, Bloom'un tam tersi bir itki: kimliksizliğe karşı hiper-kişiselleşme. Ama bu itki çoğu zaman başarısız olur ve kişi yine Bloom'a geri düşer.

Young-Girl ile burada kesişme var: görünür olma çabası, ama altında Bloom boşluğu.

→ Young-Girl, Main Character Culture

6. "Lying Flat" (躺平) Hareketi — Çin

2021 Çin'de ortaya çıkan "tang ping" (躺平, lying flat) hareketi: kariyerizmi, evlilik baskısını, sürekli üretimi reddetme. Bloom'un bilinçli kabulü olarak okunabilir.

Slogan: "Yatıyorum, direniyorum." (I'm lying flat, I'm resisting.)

Bu, Bloom'u pasif çöküş olarak değil aktif geri çekilme olarak yeniden tanımlama girişimi.

→ Lying Flat, Refusal of Work

Fisher ve Bloom Arasındaki Rezonans

Mark Fisher, Tiqqun'u doğrudan okumasa da Bloom figürüyle güçlü bir rezonans vardır:

• Bloom'un "düşük yoğunluklu varoluş" ↔ Fisher'ın "depressive hedonia" (depresif hedonizm)
• Bloom'un "geleceği hayal edememe" ↔ Fisher'ın "capitalist realism" (kapitalist realizm)
• Bloom'un "yaşanan deneyimin kaybı" ↔ Fisher'ın "hauntology" (hayaletbilim)

Fisher'ın "acid communism" projesi, Bloom durumundan çıkış yolu aramaktır: kapitalist realizmin Bloom üretme makinesini kırmak ve yeni bir topluluğu hayal edebilir hale gelmek.

→ Mark Fisher, Depressive Hedonia, Capitalist Realism, Hauntology, Acid Communism

Vault'taki Konumu

• Theory of Bloom: kavramın temel metni
• Imaginary Party: Bloom'un kolektif ve temsil edilemez tarafı
• Introduction to Civil War: Bloom koşulunun toplumsal çatışma teorisine açılması
• This Is Not a Program: temsil ve program sonrasında örgütlenme sorusu
• Capitalist Realism, Depressive Hedonia, Hauntology: Bloom'un Fisher hattındaki yankıları

PDF Notları

• Yerel PDF: Bloom Theory _ The Anarchist Library.pdf
• Ek PDF: blooms.pdf
• Özellikle kritik bölümler: "Stimmung", "The Loss of Experience", "The Replacement of the 'Worker' Type by the Bloom Figure", "Poor Substantiality", "I Would Prefer Not To", "Tiqqun"