Agamben — Bare Life

Agamben — Bare Life

Related: Forms-of-Life | Biopower | The Invisible Committee | Bloom | Necropolitics | Platform Capitalism | Capitalist Realism

İki Kavram: Zoë ve Bios

Agamben Homo Sacer: Sovereign Power and Bare Life (1995) ile giriyor. Antik Yunan'dan aldığı iki ayrım üzerine kuruyor:

Zoë (zōē): salt biyolojik yaşam. Nefes almak, büyümek, hayatta kalmak. Tüm canlılarda ortak. Siyasi olmayan yaşam.

Bios (bios): siyasi yaşam. Bir topluluğun üyesi olarak, haklar ve sorumluluklarla yaşamak. Sadece insana özgü.

Aristoteles bu ikisini ayırıyordu. Agamben'in iddiası: modern siyaset zoë'yi bios'un içine çekiyor — salt biyolojik yaşam siyasi hesapların nesnesi oluyor. Beden artık sadece bir beden değil, yönetilmesi gereken bir şey.

Homo Sacer

Agamben'in merkezi figürü. Roma hukukundan: hem kutsal (sacer) hem de öldürülebilir bir kişi. Öldürmek ne cinayet ne kurban — ne hukuki ne dini bir çerçeve içinde. Homo sacer toplumun içinde ama dışında, yasanın içinde ama korumasının dışında.

Bu figürün günümüzdeki karşılıkları: mülteciler, belgesizler, "terör şüphelileri", kamplardaki insanlar. Hukuki-siyasi düzenin tanımadığı ama düzen tarafından yaratılan hayatlar.

Foucault ile Fark

Biopower notu Foucault'dan geliyor: beden üzerinde iktidar, nüfusun yönetimi. Agamben Foucault'u ileriye taşıyor: sadece yönetmek değil, yaşam ve ölüm üzerindeki egemenlik hakkı. İstisna hali (state of exception) — askıya alınan ama aslında kurucu olan hukuki çerçeve.

Foucault disiplin ve biopolitik iktidarı tarif etti. Agamben bu iktidarın sınırında ne var sorusunu sordu: istisna hali.

Fisher ile Bağlantı

Forms-of-Life (Forms-of-Life) bağlamında: Agamben'in zoë/bios ayrımı Fisher'ın "başka türlü yaşamak mümkün mü?" sorusuyla konuşuyor. Eğer her yaşam biçimi biyopolitik hesabın içine çekiliyorsa, bunun dışında kalmak nasıl mümkün?

The Invisible Committee tam bu soruya cevap arıyor: çöküş içinde hayatta kalmak, düzenin dışında yaşam biçimleri oluşturmak.

Eleştiri

Agamben'e yönelik güçlü eleştiri: çerçevesi aşırı totalleştirici. Her şeyi egemenlik ve istisna hali üzerinden okumak, direnişe ve failliğe yer bırakmıyor. Fisher'ın kapitalist realism'i gibi — doğru ama tam mı?

Kaynaklar

• Agamben, Giorgio. Homo Sacer: Sovereign Power and Bare Life. Stanford UP, 1998.
• Agamben, Giorgio. State of Exception. Chicago UP, 2005.