Necropolitics

Necropolitics

Teorisyen: Achille Mbembe | Kaynak eser: Necropolitics (makale 2003, kitap 2019)

Related: Achille Mbembe | Biopower | Homo Sacer | Bloom | Michel Foucault

Tanım

Necropolitics (ölüm-siyasası): Achille Mbembe'nin Foucault'nun biopower analizini sömürge, ırk ve ölüm boyutuna taşıdığı kavram.

Foucault: modern iktidar artık "öldürme" değil "yaşatma" iktidarıdır (biyopolitika). Hayatı yönetmek, nüfusu düzenlemek, bedenleri üretken kılmak.

Mbembe: ama bu tablo yalnızca Batı liberal devletleri için geçerli. Sömürge ve ırkçı bağlamlarda iktidar kimi ölüme terk eder sorusu üzerinden çalışır. Necropolitics = kimin ölüme terk edilebileceğine karar verme iktidarı.

"Contemporary forms of subjugation of life to the power of death profoundly reconfigure the relations among resistance, sacrifice, and terror."

Foucault → Agamben → Mbembe Zinciri

Foucault — Biopower
Yaşatma ve ölüme terk etme. Beden disiplini.
Liberal devlet çerçevesi.
    ↓
Agamben — Homo Sacer
Kutsal ama öldürülemeyen (kurbansız) insan.
Hukuki düzenin dışında ama içindeki yaşam.
Nüfus kategorisi olarak "çıplak yaşam" (bare life).
    ↓
Mbembe — Necropolitics
Ölüme terk etme fiili ve sistematik.
Sömürge toprağı, apartheid, "ölüm dünyaları".
Irkın biyopolitikanın nasıl ölüm politikasına dönüştüğü.

→ Biopower, Homo Sacer

"Ölüm Dünyaları" (Death-Worlds)

Mbembe'nin anahtar kavramı: bazı nüfuslar ölüm-dünyalarında (death-worlds) yaşar — yaşayan ama yarı-ölü statüsünde.

Örnekler:

• Filistin'deki işgal altındaki bölgeler
• Apartheid döneminin Güney Afrika bantustanları
• ABD köleciliği ve sonrası
• Mülteci kampları

Bu dünyalarda iktidar yaşatarak öldürür: nüfus resmen yaşıyor ama fiilen ölüm koşullarına terk edildi.

Çağdaş Rezonanslar

• COVID-19 ve ölüm politikası: Hangi nüfuslar "herd immunity" için ölüme terk edildi?
• Akdeniz göç trajedisi: Mültecilerin "ölüm dünyaları" olarak Akdeniz
• Çevre adaleti: hangi topluluklar kirletilmiş bölgelerde yaşamaya terk ediliyor
• Cezaevi endüstrisi (özellikle ABD): Angela Davis'in Prison Abolition hattı ile bağ