Acid Communism
Projenin Önemi Fisher 2017'nin başında Acid Communism'i yazıyordu.
Projenin Önemi
Fisher 2017'nin başında Acid Communism'i yazıyordu. Ocak 2017'de hayatına son verdi. Geriye yalnızca yaklaşık 10.000 kelimelik giriş bölümü kaldı.
Bu tamamlanmamışlık kendisi de hauntology'nin bir vakasıdır: gerçekleşmemiş bir projenin hayaleti. Acid Communism Fisher'ın önceki iki kitabının mantıksal tamamlayıcısıydı:
Capitalist Realism (2009)
— Teşhis: alternatifsizlik atmosferi
↓
Ghosts of My Life (2014)
— Arkeoloji: gerçekleşmemiş geleceğin kültürel kalıntıları
↓
Acid Communism (tamamlanmamış)
— Proje: bu potansiyeli nasıl geri kazanırız?
Temel Argüman
İptal Edilmiş Kolektiflik
1960'ların sonu ve 1970'lerin başında — psychedelia, feminist hareket, sivil haklar, rave kültürünün öncülleri, güçlü sendikalar, genişleyen kamu hizmetleri — gerçek bir kolektif bilinç genişlemesi yaşandı. Dünya farklı görünmeye başlamıştı: insanlar hem kendi hayatlarını hem de toplumsal ilişkileri yeniden düşünüyordu.
Fisher'ın tezi: bu potansiyel kasıtlı olarak iptal edildi. Thatcher'ın "toplum diye bir şey yoktur" saldırısı, 1994 Criminal Justice Act, "War on Drugs," neoliberal bireyselleştirme — bunlar ekonomi politikaları değil, kolektif bilinç kapasitesine karşı yürütülen savaştı.
_"Consciousness-raising was the key achievement of the 60s and 70s. What neoliberalism has been so effective at is making us forget that things could be otherwise."_
"Acid" Ne Demek?
Fisher bilinçsel olarak çift anlamı kasıtlı kullanıyor:
- LSD ve psychedelia: bilinç genişlemesi, olağan algının askıya alınması, başka bir dünyanın mümkün olduğunun deneyimi
- Eleştirel keskinlik (acid test, acid critique): mevcut gerçekliği çözme, olduğunu sandığın şeyin başka türlü olabileceğini görme kapasitesi
"Acid communism" bu iki anlam arasında: hem kolektif bilinç genişlemesi hem de kolektif eleştirel kapasite.
Marcuse Bağlantısı: Eros ve Uygarlık
Fisher Acid Communism'in teorik kaynağını büyük ölçüde Herbert Marcuse'da buluyor.
Marcuse'un _Eros and Civilization_ (1955): Freud'un baskı teorisini tersyüz eder. Freud'a göre uygarlık libidinal enerjinin bastırılmasını gerektiriyor. Marcuse: bu baskı zorunlu değil, artık-baskı (surplus repression) — kapitalist üretim rejiminin ürettiği ekstra bastırma katmanı. Hayat, yaratıcılık, oyun, erotizm ve ortaklık için enerji var — ama sistem bunu sürekli üretkenliğe döndürüyor.
1960'larda genç nesil bu tezi yaşayarak test etti: eğer baskı zorunlu değilse, daha az çalışmak, daha çok birlikte olmak, başka türlü varolmak mümkün. Fisher bu momentteki gerçekliği kabul ediyor: o an gerçekti, hayali değildi.
→ Vault bağlantısı: Vaneigem'in "hayatta kalma / yaşama" gerilimi ile Marcuse'un "baskı / arzu" gerilimi aynı sezgiyi paylaşıyor. Fisher bu iki hattı birleştiriyor.
Consciousness Raising: Feminist Mirasın Önemi
Fisher giriş bölümünde feminist "consciousness raising" (bilinç yükseltme) pratiğini merkeze alır — ve bunu salt feminist tarih olarak değil, genel bir siyasi method olarak okur.
Consciousness raising (1970s feminist pratik): küçük gruplarda, kişisel deneyimleri paylaşarak sistemik baskıyı birlikte görünür kılmak. "Kişisel olan politiktir" sloganının pratik biçimi.
Fisher'ın yorumu: bu pratik tam da Capitalist Realism'in kapattığı şeyi açıyordu. "Başka türlü olmaz" hissini kırmak için önce başka türlü düşünmek mümkün deneyiminin kolektif olarak yaşanması gerekiyor. Consciousness raising bu deneyimi üretiyordu.
Neoliberalizm tam bu kolektif bilinç üretim kapasitesini hedef aldı: bireyselllik, rekabet, "kendi sorununla kendin ilgilensin."
Kapitalist Realizm'den Sonrası
_Capitalist Realism_ sorununu teşhis etti: alternatifsizlik atmospheri. Ama Fisher kitabı yazarken bu teşhisin ötesini göremiyordu. _Ghosts of My Life_ kültürel kalıntıları araştırdı. Acid Communism ise _çıkış yolunu_ soruyordu:
Eğer 1960s-70s gerçekten kolektif bir potansiyel taşıdıysa ve bu potansiyel iptal edildiyse — bu iptal geri alınabilir mi? Hangi koşullar yeniden kolektif bilinç üretimine zemin hazırlar?
Fisher'ın cevabı hem teorik hem pratik bir projeydi:
- Teorik: hauntology'deki kayıp potansiyeli yeniden görünür kılmak
- Pratik: psychedelia, müzik, sanat, kolektif pratikler üzerinden yeni bir "başka dünya" mümkün hissi üretmek
Vault Bağlantıları
Hauntology'nin Siyasi Versiyonu
Hauntology teşhis eder: gerçekleşmemiş gelecekler hayalet olarak dolaşıyor. Acid Communism bu hayaleti siyasi kaynağa dönüştürmeye çalışır. Hayaleti tanımak yeterli değil — iptal edilmiş potansiyeli geri kazanmak gerekiyor.
Forms-of-Life ile Bağ
IC'nin forms-of-life anlayışı: yaşam biçiminin kendisi siyasi biçim. Acid Communism'in consciousness raising projesi bu yaklaşımla örtüşüyor: kolektif deneyimi yaşamak, teorik program değil, yaşam biçimi dönüşümü. Ama Fisher IC'nin aksine bu potansiyelin kültürel-tarihsel örneklerine (rave, psychedelia, feminist hareket) yaslanıyor.
Prefigurative Politics
"Şimdiden olmak istediğin dünyanın ilişkilerini yaşamaya başlamak" — Fisher'ın acid communism projesi bu prefigurative mantığa dayanıyor ama onu bir adım ileriye taşıyor: sadece alternatif ilişkiler değil, alternatif algı ve bilinç biçimleri de prefigurative.
Bloom'dan Çıkış Olarak Acid Communism
Bloom: kendi hayatında ikamet edemeyen özne. Acid communism bu ikamet etmeme halinden çıkış için en güçlü önerilerden biri — ama bireysel bir çıkış değil, kolektif bir çıkış. Bilinç genişlemesi toplu yaşanır.
Miras ve Tamamlanmamışlığın Anlamı
Fisher'ın ölümü ve Acid Communism'in tamamlanmamış kalması, projenin içeriğiyle derin bir gerilim yaratıyor: _capitalist realism'in psikolojik yıkıcılığını_ anlatan Fisher, tam da bu yıkıcılığın kurbanı oldu. Bu sadece kişisel trajedi değil — Fisher'ın kendi teorisinin tanısını kendisi yaşadı.
Tamamlanmamış giriş bölümü _K-Punk: The Collected and Unpublished Writings_ (2018) içinde yayımlandı. Okuyucular bu bölümü hem miras hem de yas olarak okuyor.
Fisher'ın son cümlelerinden biri:
_"We need to reclaim the sense that things could be otherwise."_
Postcapitalist Desire İle Birlikte Okumak
_Postcapitalist Desire_ (2020), Fisher'ın Goldsmiths'te verdiği son derslerin transkripsiyonu. Acid Communism projesinin gövdesi yazılsaydı büyük ihtimalle bu derslerde söyledikleri o kitabın malzemesiydi.
İki metin birlikte: Acid Communism'in giriş bölümü tezi kuruyor; _Postcapitalist Desire_ dersleri o tezi sınıfta genişletiyor, Marcuse ve Vaneigem üzerinden tartışıyor, öğrencilerle karşılıklı düşünüyor. Fisher'ın sesini en yakın duyduğumuz yer.