Postcapitalist Desire

Postcapitalist Desire

Related: Mark Fisher | Acid Communism | Capitalist Realism | Bloom

Temel Bilgi

Yazar: Mark Fisher Yıl: 2020 (ölümünden sonra, Matt Colquhoun tarafından derlendi) Yayınevi: Repeater Books İçerik: 2016-2017 öğretim yılında Goldsmiths, University of London'da verilen son derslerin transkripsiyonu ve düzenlemesi

Özet

Postcapitalist Desire, Fisher'ın 2017'deki ölümünden önce verdiği son ders serisinin kitaplaşmış hali. Fisher'ın tamamlayamadığı Acid Communism projesinin en kapsamlı izini taşıyor.

Temel soru: kapitalizmden sonra ne istiyoruz? "Postcapitalist" kelimesi kasıtlı: Fisher önce kapitalizm eleştirisini değil, arzuyu soruyor. Sol neden çekici değil? Sol insanlara ne vaad ediyor? Vaneigem ve SI'dan alınan "yaşamı geri almak" enerjisi nereye gitti?

Kitap Fisher'ın en erişilebilir, en sıcak metni sayılıyor: teorik sertlik var ama pedagojik yumuşaklık da.

Ana Temalar

Kapitalist Realizm'den Çıkış: Arzu Yolu

Capitalist Realism (2009) tıkanıklığı teşhis ediyordu: kapitalizmin sonu hayal edilemiyor, alternatif mümkün görünmüyor. Postcapitalist Desire aynı tıkanıklığı farklı bir yerden açmaya çalışıyor: teori değil, arzu.

Fisher'ın tezi: sol daha iyi argümanlarla değil, daha güçlü arzularla kazanabilir. İnsanlar "daha adil bir düzen" mantığından değil, "gerçekten istediğim hayat" duygusundan hareket ediyor.

→ Capitalist Realism, Slow Cancellation of the Future

Marcuse: Repressive Desublimation'ın Ötesi

Fisher bu derslerde Marcuse'a yoğun olarak dönüyor. Eros and Civilization (1955): libidinal enerji özgürleşirse kapitalizmi aşabilir. Marcuse 1968'e yakın dönemde bu tezi savundu.

Ama Marcuse'un 1964'te yazdığı One-Dimensional Man: "repressive desublimation" — kapitalizm artık arzuyu bastırmıyor, kontrollü biçimde serbest bırakıyor. Seks, uyuşturucu, rock müzik — bunlar sistem için işlevsel.

Fisher'ın sorusu: Marcuse'un iki kitabı arasındaki gerilimi nasıl çözeriz? 1968'in "özgürleşme" momentinin neden başarısız olduğu buradan anlaşılıyor.

→ Herbert Marcuse, Repressive Desublimation, Eros and Civilization

1960'lar-70'ler: "İptal Edilmiş Gelecek"

Fisher bu derslerde hauntoloji perspektifinden 1960'lar ve 70'lere bakıyor: o dönemde gerçek bir siyasi-kültürel enerji vardı. Psikedelik kültür, feminist hareket, İşçi hareketleri — bunlar başka bir dünyanın mümkün olduğunu hissettiriyordu.

Bu enerji nasıl sona erdi? Thatcher/Reagan dönemi sadece ekonomik değil, libidinal bir dönüşüm: insanların neyi arzu ettiği değişti. Ya da daha doğrusu: insanlar artık kolektif arzulardan bireysel tatmine yöneldi.

→ Hauntology, Slow Cancellation of the Future, Acid Communism

Consciousness Raising

Fisher'in Acid Communism taslağından en çok yankı bulan kavram: consciousness raising (bilinç yükseltme). 1970'lerin feminist hareketinden alınan pratik — küçük grup toplantıları, kişisel deneyim paylaşımı, kolektif farkındalık.

Fisher bunu sol için genel bir model olarak öneriyor: insanlar soyut teori değil, kendi deneyimlerinden başlayarak siyasallaşıyor.

SI bağlantısı: "constructed situation" — deneyimi kasıtlı olarak inşa etmek. Consciousness raising tam da bu: kolektif deneyim durumu yaratmak.

→ Acid Communism, Constructed Situation

Vaneigem'in Mirası

Fisher Revolution of Everyday Life'a (Vaneigem) sık sık dönüyor. Vaneigem'in 1967 kitabı: kapitalizm yaşamı öldürüyor, buna karşı hayatı geri almak gerekiyor. Teorik değil, varoluşsal program.

Fisher bu enerjiyi güncellemek istiyor: "postcapitalist desire" somutlaşırsa Vaneigem'in programı bugün nasıl görünür?

→ Raoul Vaneigem, Lived Experience

Acid Communism İle İlişki

Postcapitalist Desire Fisher'ın tamamlanmamış Acid Communism kitabının en kapsamlı izi. O kitabın önsözü yayımlandı ama gövde yazılamadı. Bu ders transkripsiyonları Fisher'ın o kitapta ne söyleyeceğine dair en önemli ipucu.

Fisher'ın derslerde attığı zincir:

Marcuse (Eros/Civilization) 
    ↓ 
1960'lar libidinal özgürleşme
    ↓
Repressive Desublimation (Marcuse'un geri dönüşü)
    ↓
Thatcher: libidinal dönüşüm
    ↓
Capitalist Realism: başka şey hayal edilemiyor
    ↓
Acid Communism: iptal edilen geleceği geri almak

→ Acid Communism, Mark Fisher

Vault Konumu

Fisher'ın vault'taki tüm çalışmalarının (hauntoloji, capitalist realism, depressive hedonia, slow cancellation) sentezi bu kitapta. Sol teorisyen olarak değil, yaşam filosof olarak Fisher en berrak burada.

Bloom için doğrudan konuşuyor: Bloom'un sıkışmışlığı teorik değil libidinal. "Başka türlü yaşamak" mümkün değil gibi hissettiriyor. Postcapitalist Desire bu hissin nereden geldiğini ve nasıl kırılabileceğini soruyor.

→ Mark Fisher, Bloom, Acid Communism, Capitalist Realism