Precarity

Precarity (Prekarite / Güvencesizlik)

Related: Bloom | Theory of Bloom | Autonomia Operaia | Capitalist Realism | Maurizio Lazzarato

Tanım

Precarité / Precarity: güvencesizlik — kalıcı iş güvencesinin, sosyal koruma ağlarının ve yaşam planlamasının çöktüğü post-Fordist emek koşulu. Geçici sözleşmeler, sıfır saatli kontratlar, gig ekonomisi, project-based çalışma — bunların hepsi prekaryanın ekonomik formlarıdır.

Ama Theory of Bloom bu sorunu ekonomik kategoriden ontolojik kategoriye taşır: prekarite sadece güvencesiz gelir demek değildir; kimliğin, topluluğun ve deneyimin güvencesizliği demektir.

Ekonomik Tarih: Fordizm'den Post-Fordizm'e

Fordist Güvence (1945-1973)

Kitlesel üretim + ücret istikrarı + sosyal devlet + güçlü sendikalar = "worker" kimliğinin zirve dönemi.

İşçi kimliği sosyal aidiyet, kolektif sözleşme ve nesiller arası güvenceye yaslanır. Emeklilik planlı, kariyer öngörülür, sendika kimliği destekler.

Fordizm'in Çöküşü (1973+)

1973 petrol krizi + Nixon'ın Bretton Woods'u iptal etmesi + deindustriyalizasyon → esneklik, fason üretim, dışsallaştırma.

Reagan-Thatcher: sendikalar kırılır (PATCO grevi 1981, madenci grevi 1984-85). Fordist güvenceler çözülür.

1989-2000: küreselleşme, dijitalleşme → prekaryanın tam yerleşimi. Theory of Bloom (1999) tam bu momentte yazılır.

Theory of Bloom'daki Analiz

"The Replacement of the 'Worker' Type by the Bloom Figure" bölümü prekaryanın en keskin analizini sunar:

"Born of the acknowledgement of a general hostility towards wage labor that manifested itself after 1968 in all industrialized nations, the present organization of production was devised to work on the basis of that very hostility."

Yani: post-Fordist esneklik sistemi, işçilerin ücretli emeğe duydukları düşmanlığın içine doğru inşa edilmiştir. Esneklik bir özgürlük değil, düşmanlığın yönetim aracına dönüştürülmesidir.

Bu tez Virno'nun "Angst'ın immaterial labour içinde işlevselleştirilmesi" analiziyle örtüşüyor. → Paolo Virno

Kilit formül:

"Bloom is thus the humanity that corresponds to the mode of production of a society that's become definitively asocial, and that none of its members feel in any way connected to anymore."

Prekarya = ekonomik boyutu olan Bloom koşulu.

İmmaterial Labour ve Prekarite

Lazzarato'nun immaterial labour kavramı prekaryanın yapısal açıklaması:

Post-Fordist emek maddi ürün değil bilgi, iletişim, ilişki üretiyor. Bu üretim biçiminin özellikleri:

• İş ve özel hayat sınırı çözülüyor — her an "işte"
• Sabit işyeri yok — platform, proje, freelance
• Değerlendirme subjektif — "kişisel marka," "çalışkanlık kültürü"
• Kimin ne ürettiği belirsizleşiyor — kolektif üretim bireysel gelire dönüşüyor

Bu koşullarda Fordist "worker" kimliği olanaksız. Geriye Bloom kalıyor. → Maurizio Lazzarato, Bloom

Bloom — Prekarya — Fisher Üçgeni

Bloom (ontoloji: kimlik ve topluluk kaybı)
        ↕
Precarity (ekonomi: güvencesiz emek, akışkan yaşam)
        ↕
Depressive Hedonia (afekt: atalet + tüketim kapanması)

Fisher'ın Capitalist Realism'i bu üçgenin kurumsal-kültürel boyutunu işler: prekarya alternatifsizliği atmosfer olarak içselleştirir.

→ Capitalist Realism, Depressive Hedonia

Borç ve Prekarite

Lazzarato The Making of the Indebted Man (2012): prekaryanın en yeni formu artık sadece işsizlik değil — borç.

Öğrenci kredisi + mortgage + kredi kartı = borçlu özne. Hayat organize eden ilke borç geri ödemesidir. Gelecek borç tarafından çerçevelenmiş.

Nietzsche bağlantısı: Schuld (borç) = Schuld (suç/suçluluk). Borçlu olmak ahlaki bir yük.

Graeber'in Debt: The First 5000 Years antropolojik boyutla tamamlıyor: borç evrensel değil, tarihsel inşa. → Debt The First 5000 Years

Prekarya Hareketleri

Prekarite ve Communes

Prekarya komün örgütlenmesini hem zorlaştırıyor hem zorunlu kılıyor.

Zorlaştırması: Mobil, esnek, köksüz hayat kalıcı ilişkiler kurmayı güçleştiriyor. ZAD veya Can Masdéu gibi yerleşik komünler prekarya koşulunda nasıl sürdürülebilir?

Zorunlu kılması: Tam da prekarite koşulunda piyasa çözümleri işe yaramıyor. Bakım, beslenme, barınma — bunlar kolektif çözüm gerektiriyor. Komün prekaryanın pratik yanıtı.

IC'nin The Coming Insurrection'daki "komünler ağı" argümanı bu ihtiyacı okuyarak geliştiriliyor. → Commune, The Coming Insurrection

SI ile Bağ

• Spectacle: prekarya, Spectacle'ın seyircisinin ekonomik altyapısıdır — güvencesizlik seyirci özneyi üretir
• Lived Experience: vecu'nun kaybı prekarya koşulunda yapısal hale gelir — gelecek planlanamadığında geçmiş de anlaşılamaz
• Derive: bir prekarya pratiği olarak dérive — ama aynı zamanda prekaryanın zorladığı sürgün: sabit mekan yok, her zaman sürükleniyor
• Constructed Situation: prekarya içinde constructed situation anlık geçerliliğini koruyor — ama kalıcılaşamıyor

Türkiye Bağlamı

Gezi 2013: İstanbul'un prekarya kuşağı — tasarım, medya, mimarlık, eğitim sektörlerindeki güvencesiz emekçiler. Bu demografik yapı Gezi'nin olanak koşuluydu.

Yani: Türkiye'nin 2000s neoliberal dönüşümünün yarattığı prekarya katmanı, hem Bloom'u hem de beklenmedik bir mobilizasyon kapasitesini birlikte barındırdı.

→ Autonomous Urbanism Squat ve Commons Deneyleri, Kent Hakki ve Anti-Gentrification Aglari