Design Fiction

Design Fiction

Related: Superstudio | Tactical Media | Metahaven | Hito Steyerl — Poor Image | Üretme Paradoksu | Platform Capitalism | Data Art

Kavram

Tasarımı "sorunları çözme" aracı olarak değil, soru sorma ve spekülatif düşünce aracı olarak kullanmak. Gerçek ürünler gibi görünen ama var olmayan, ya da var olabilecek ama var olmaması gereken şeyler tasarlamak.

"Design fiction" terimini ilk sistematik kullanan Julian Bleecker (2009) — ama pratiği Dunne & Raby'nin critical design çalışmaları daha erken kuruyor.

Dunne & Raby — Critical Design

Anthony Dunne ve Fiona Raby, RCA'da geliştirdikleri speculative design pratiğiyle:

Affirmative design (mevcut değerleri onaylayan, sorunsuz kullanan tasarım) ile critical design (bu değerleri sorgulayan, alternatifler öneren) arasındaki farkı merkeze alıyorlar.

Örnekleri: hayali medikal cihazlar (insanın iç seslerini duyabilen bir radyo), yapay et yiyebilen bir mutfak, enerji krizinde hayatta kalma aletleri. Bunlar çözümler değil — sorular. Eğer böyle bir dünya olsaydı ne hissederdin?

Superstudio ile Süreklilik

Superstudio'nun 1960'lardaki Continuous Monument projesi buydu tam olarak — spekülatif bir mimari tasarım aracılığıyla ideolojik eleştiri. Dunne & Raby bu geleneği güncelledi, ama kökleri orada.

Metahaven Bağlantısı

Metahaven design fiction'ın en keskin çağdaş örneği. Gerçek kimlik sistemleri, gerçek devletler, gerçek platform politikası üzerine spekülatif tasarım yapıyorlar. "Bu var olabilirdi" ve "bu var olmamalı" arasındaki gerilimde çalışmak.

Tasarımcı Olarak Bu Kavramla Ne Yapılır

Ürün tasarımı ve UI/UX bağlamında design fiction: mevcut bir sistemi körce iyileştirmek yerine o sistemin nasıl görüneceğini, nasıl hissettireceğini, hangi gerçekliği normalize edeceğini sorgulamak.

Bir gözetim arayüzünü tasarlamak nasıl görünür? Bir prekarya platformunu kullanılabilir kılmak ne anlama gelir? Bu sorular tasarımcıyı yavaşlatıyor — ve bu yavaşlama bir eleştiri biçimi.

Kaynaklar

• Dunne, Anthony, ve Fiona Raby. Speculative Everything. MIT Press, 2013.
• Bleecker, Julian. "Design Fiction: A Short Essay on Design, Science, Fact and Fiction." Near Future Laboratory, 2009.