DJ Seti Bir Derive Olarak

DJ Seti Bir Derive Olarak

Related: Derive | Psychogeography | Constructed Situation | Spectacle | Recuperation | Rave Culture | Hauntology

Derive şöyle tanımlanıyor: önceden planlanmamış, şehrin psişik coğrafyasına bırakılmış bir yolculuk. Başladığın yeri biliyorsun, nerede biteceğini bilmiyorsun. Aradaki her şey anlık kararlar ve ortamın seni çektiği yönlerle şekilleniyor.

Bir DJ setini düşündüğümde bunun zamansal versiyonunu görüyorum.

Yapısal Benzerlik

Derive mekânsaldır: şehrin dokusundan geçiyorsun. Set zamansal: bir dakika akışından geçiyorsun. Ama ikisinin yapısı birebir örtüşüyor.

Her ikisinde de bir başlangıç var ama bir hedef yok. Her ikisinde de anlık okuma var — derive'da mekânın enerjisi, sette odanın enerjisi. Her ikisinde de geçişler var, yani bir bölgeden başka bir bölgeye anlık ve çoğu zaman sessiz geçiş. Ve her ikisinde de kaybolma riski ve bulunma ihtimali var — kötü bir derive seni hiçbir yere götürmez, kötü bir set kalabalığı kaybeder. İkisi de anlık ve tekrar edilemez.

Situationist'ler mekânın "psişik iklimlerini" okumaktan bahsediyordu: bazı alanlar serbest bırakır, bazıları sıkar, bazıları tehdit eder. Müziğin de bu iklimi var. Bir geçiş bir kapı gibi işliyor — eğer doğru açılırsa insanlar nereye gittiklerini fark etmeden başka bir tonalite'ye giriyorlar.

Zamansal Psişik Coğrafya

Derive'ın şehirde yaptığını set zamanda yapıyor — ama bu benzetmenin ötesinde gerçek bir paralellik var.

Debord şehrin belirli mekânlarının insanı belirli duygusal ve entelektüel durumlara iterek "çektiğinden" bahsediyordu. Müziğin de bu çekimi var: bir frekans yığılması bedenin kasılmasına neden oluyor, ani bir boşluk serbest düşüş hissi yaratıyor, bir ritim değişimi dikkati bir anda yeniden kalibre ediyor. Bunlar metafor değil, fizyolojik gerçeklik. Beden müziği kelimelerden önce işliyor.

Peki derive'da "psişik iklim" neydi? Bölgeler arası geçişlerin tanımlanamayan ama hissedilebilir niteliği. Bir DJ setinde bu nitelik açık: bir saat sonra insanlar bambaşka bir yerdeyse — duygusal olarak, fiziksel olarak, bazen zihinsel olarak — ve bunu istemişlerse, bir derive gerçekleşmiş demek.

"Planlanmamış" Meselesi

Situationist derive'ın önemli bir özelliği: önceden belirlenmiş bir rota yok. Bu DJ setiyle tam örtüşmüyor — çoğu DJ kafasında bir arc taşıyor, bazıları setlist bile hazırlıyor.

Ama asıl derive özelliği rota yokluğundan çok ortama yanıt verme kapasitesi. Orayı okuyor, anlık karar veriyor, bazen planladığının tam tersini yapıyorsun. İyi bir set bu: arc var ama sabitleşmiş değil, odayı okudukça şekilleniyor.

Planlı bir derive paradoks gibi görünüyor ama değil: hazırlık kapıları açar, anlık karar onları kullanır ya da kullanmaz. Setlist taşımak navigate etme araçlarına sahip olmak gibi — şehre girmeden önce semtleri bilmek. Ama derive etmeyi mümkün kılan bu değil; onu mümkün kılan şehrin seni nereye çektiğini bırakmak.

Constructed Situation Bağlantısı

Situationist'ler mekânın pasif tüketiminden çıkıp aktif deneyime geçiş olarak "constructed situation" kavramını geliştirdi. Spectacle izleyicileri pasifleştiriyor; situation katılımcıları harekete geçiriyor — ama burada "harekete geçirmek" üretken anlamında değil, var olan anlamında.

İyi bir set constructed situation'a en yakın şeylerden biri. İnsanlar tüketmiyor — bedenlerini, zamanlarını, o ortamla olan ilişkilerini kullanıyorlar. Kolektif ve bireysel aynı anda. Tekrar edilemez: o gece, o sıra, o enerji bir daha toplanmayacak. Bu tam anlamıyla ephemeral, arşivlenemez.

Tabii ki bu da recuperate ediliyor: set kayda alınıyor, YouTube'a yükleniyor, Mixcloud'da çalınıyor, marka kimliğine dönüşüyor. Ama özündeki an — o sette olan şey — paketlenemez. Kayıt o şeyin çok zayıf bir kopyası. Bu da belki underground müziğin hâlâ güçlü olmasının bir sebebi: deneyim, nesnenin önünde geliyor.

Henüz Cevaplamadığım Sorular

Derive mekânsal bir eylem, kamusala dönük. Şehrin zaten var olan dokusunu kullanıyor. Bir set ise özel olarak üretilmiş bir ortamda gerçekleşiyor — büyük ölçüde kontrollü bir mekân, ücretli bir bilet (çoğunlukla), bir organizatör.

Bu yapısal fark ne anlama geliyor? Bir set derive'ın özgürlüğünü taşıyabilir mi, yoksa mekânın kendisi bir sınır mı? Ve: bir set insanlara bir derive yaşatabilir mi yoksa yalnızca derive'ı simüle edebilir mi?

Bu sorular açık. Vault'un başka notlarından —özellikle Spectacle ve Counter Institution'dan— beslenecek.